Rzeczpospolita Kolberga – Kraina Południowo-Wschodnia

Ząbkowska 27/31

Centrum Artystyczne „Sen Pszczoły”
Godz. 19.00

Kurator: Maniucha Bikont

Południowo-wschodnim obszarom Rzeczpospolitej (tereny dzisiejszej Polski, Ukrainy i Słowacji) Oskar Kolberg poświęcił szczególnie dużo uwagi. Opisał je w tomach: Ruś Karpacka, Ruś Czerwona, Pokucie, Sanockie i Krośnieńskie, Przemyskie, Tarnowskie-Rzeszowskie, Lubelskie, Chełmskie, Podole, Wołyń, Góry i Podgórze, Materiały do etnografii Słowian wschodnich.

rp-kolbergaKolberg szczególnie szeroko opisał folklor ukraiński – znał ukraińskie dialekty, wielokrotnie bywał we wsi Żabie (dzisiejsza Werhowyna), będącej centrum kultury huculskiej. Tom Ruś Czerwona zawiera aż 2125 pieśni i ponad 1100 utworów instrumentalnych, a tom Sanockie i Krośnieńskie, prezentujący m.in. kulturę muzyczną Łemków i Bojków, uznawany jest za najpełniejszą z monografii muzycznych badacza.

W swoich poszukiwaniach sięgał on zresztą jeszcze dalej na wschód – czego efektem jest tom Materiały do etnografii Słowian wschodnich, w którym znajdują się także materiały z okolic Kijowa, z Ukrainy lewobrzeżnej, a nawet Rosji.

Kulturze muzycznej licznie zamieszkujących te tereny mniejszości narodowych i etnicznych, takich jak Żydzi, Ormianie, Cyganie Kolberg nie poświęcał wiele uwagi, jednak pewne zapisy odnajdujemy w jego dziele (np. w tomie Przemyskie znajdziemy kilka  pieśni spisanych w jidysz).

Koncert będzie wędrówką przez tradycje wokalne i instrumentalne wymienionych regionów i grup etnicznych. Zabrzmią skrzypce, dudy, cymbały, drumle, trembity i inne instrumenty pasterskie. Usłyszymy pieśni obrzędowe i liryczne, łatkanki, haiwki, kołomyjki. Zatrzymamy się przy muzyce żydowskiej zapisanej w pamięci polskich muzykantów.

Wystąpią śpiewacy i muzykanci, którzy tradycję przejęli od swoich przodków (Huculi, Górale, śpiewaczka Janina Chmiel, cymbalista Jerzy Panek) oraz muzycy studiujący i praktykujący tradycje wybranych przez siebie regionów (Susanna Karpenko z zespołem, Ewa Grochowska, Juraj Dufek, Witek Broda z kapelą). Ci ostatni ożywiać będą zapisy Kolberga wykonując muzykę regionów, w których tradycja została przerwana.

Narratorem całości będzie ukraiński lirnik Andrij Ljaszuk – wykonujący pieśni dziadowskie z Wołynia, Podola i Rusi Karpackiej.

_______________________________________________________________________________________

Program:

Huculszczyzna

Susanna Karpenko, śpiew
Maksim Bereżniuk, instrument pasterskie/drumla
Sergiej Ochrimczuk, skrzypce

Huculi:
Mykola Iliuk, skrzypce
Vasyl Tymchuk, cymbały
Maria Iljuk, śpiew/drumla/taniec
Ostap Kostyuk, fujarki
Olena Kostyuk, baraban

Podole
Andrij Ljaszuk, lira korbowa/śpiew

Lubelskie
Janina Chmiel, śpiew
Ewa Grochowska, śpiew

Wołyń/Chełm
Andrij Liaszuk, lira korbowa/śpiew

Rzeszów
Kapela z Futomy
Marek Kruczek, cymbały
Fryderyk Kruczek, skrzypce
Jerzy Panek, śpiew

muzyka żydowska
Kapela Brodów
Witek Broda, skrzypce
Jacek Mielcarek, klarnet/taragot
Iwona Sojka, skrzypce
Marta Maślanka, cymbały
Anatol Broda, basy
Jakub Mielcarek, kontrabas

muzyka Łemków i Bojków
Susanna Karpenko, śpiew
Maksim Bereżniuk, instrumenty pasterskie/drumla
Sergij Ochrimczuk
, skrzypce

Orawa (Słowacja)
Juraj Dufek, dudy

Podhale
Zakopiany
Jan Karpiel Bułecka, skrzypce (prym)/dudy/piszczałki/śpiew
Henryk Krzeptowski Bohac, skrzypce (sekund)/śpiew/basy
Andrzej Frączysty Karbowiec, skrzypce (sekund)/śpiew
Stanisław Michałczak, skrzypce (prym)/śpiew
Hanka Rybka, śpiew

 

***

Po koncercie – Klub festiwalowy
Centrum Artystyczne „Sen Pszczoły”

***

Wstęp na koncert: 30zł/25zł (uczniowie, studenci, emeryci)
Klub Festiwalowy: wstęp wolny
Karnet na cały Festiwal: 90zł/75zł
Bilety do kupienia bezpośrednio przed koncertem, na www.ebilet.pl, w salonach empik oraz w MCKiS ul. Elektoralna 12.

___________________________________________________________________________________

Wykonawcy:

Susanna Karpenko
Śpiewaczka, badaczka, pedagog. Opracowuje metody nauczania tradycyjnego śpiewu bazując na zasadach nauki śpiewu akademickiego.

Specjalnie na koncert Susanna Karpenko przygotowała pieśni z południowo wschodnich terenów Rzeczpospolitej opisywanych przez Oskara Kolberga: pieśni huculskie – barwinkowa, liryczna, żołnierska ze wsi Kosmacz i Myszyn; pieśni nagrane u Bojków mieszkających w Chersoniu – przyśpiewki, weselne łatkanki; pieśni łemkowskie z zapisów Oskara Kolberga (znajdujących się w tomie „Sanockie i Krośnieńskie”).

Maksim Bereżniuk
Muzyk, wirtuoz i kolekcjoner tradycyjnych instrumentów dętych (m.in. fujarek, okaryn, fujar bezotworowych, fletni, drumli, rożków, ukraińskich dud, duduków, piszczałek). Bada muzykę regionów, z których dane instrumenty pochodzą. Pochodzi
z Polesia Rówieńskiego, śpiewa w zespole „Krosna” (Polesie) i w grupie „Weseli wujki” (muzyka Wołynia i Karpat).

Sergiej Ochrimczuk
Wirtuoz skrzypiec. Włada szeroką paletą stylów muzycznych – od tradycyjnych (przede wszystkim Polesie, Karpaty, Podole, a także Bałkany) po klasykę, jazz i awangardę. Członek zespołów „Drewo”, „Chorea Kozacka”, „Kyjiwski torty”, „Polikarp”, „Czoboty z buhaja”, „Le grande orchestre” Olega Skrypki, „Trio Kyjiw”.

***

Huculi
Skład zespołu stanowią muzycy kapel „Huculi”, „Baj” i „Rodzina Tafijczuków” z Werhowyny. Łączy ich idea poznawania
i kultywowania dawnych form muzycznych i kontynuowania starego stylu wykonawczego.

W programie koncertu pojawi się huculska muzyka obrzędowa (repertuar weselny), „połonińskie nagrawania” (melodie pasterskie), a także archaiczne huculskie tańce: „hucułka”, „arkan”, „trjesunka” (trzęsionka), „reszeto” (sito).

Skład: Mykola Iljuk, Wasyl Tymczuk, Maria Iljuk, Olena Kostjuk, Ostap Kostjuk,  Jurij Tafijczuk

***

Andrij Liaszuk
Andrij Liaszuk pochodzi z Kowla na Wołyniu, jest absolwentem Państwowego Instytutu Kultury w Równem. Brał udział
w wyprawach etnograficznych na zachodnim Polesiu i Wołyniu.

Od wielu lat interesuje się wyrobem ludowych instrumentów i grą na nich. Zafascynowany jest poleską i wołyńską tradycją lirniczą, sam gra na lirze korbowej od 2011 roku. Występuje na festiwalach, jarmarkach, w muzeach, na ulicy i przed bramą Ławry w Poczajowie.

***

Janina Chmiel
Śpiewaczka i tancerka. Jest wszechstronną śpiewaczką o oryginalnej, głębokiej barwie głosu. W jej obszernym repertuarze znajdujemy starodawne pieśni weselne, lirykę, pieśni sieroce, kołysanki, ballady i pieśni religijne. W rodzinnej wsi często przewodniczy śpiewom przy zmarłym.

Ewa Grochowska
Jest uczennicą wybitnego skrzypka Jana Gacy z Przystałowic Małych. Prowadzi badania poświęcone gatunkom i stylom śpiewu tradycyjnego (przede wszystkim obrzędowego) w Europie Środkowo–Wschodniej, realizuje nagrania terenowe, zajmuje się działalnością warsztatową i koncertową, poświęconą polskim pieśniom tradycyjnym. Opracowała autorską metodę pracy nad śpiewem tradycyjnym. Umiejętności w tym zakresie doskonali od 1999 r.

Stypendystka Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2006, 2014).

***

Kapela z Futomy
Futoma jest wsią, której mieszkańcy zawsze lubili śpiewać i tańczyć. Spotykali się przy okazjach takich jak potańcówki, wesela, chrzciny, wieńcowiny, czy kiszenie kapusty. Tradycją futomskich muzyków była coroczna adoracja przy Bożym Ciele w nocy z Wielkiej Soboty na Wielką Niedzielę, zwyczaj ten przetrwał do tej pory.

***

Kapela Brodów
Miłośnicy polskiej muzyki tradycyjnej. Starodawne polonezy, finezyjne mazurki, dzikie obery, zaskakujące polki-utwory świeckie i religijne z obszaru Pierwszej Rzeczypospolitej, to elementy zbieranego przez ponad 20 lat unikalnego repertuaru kapeli.

Wspólnie z Markiem Kruczkiem, cymbalistą z okolic Rzeszowa, kapela zagra repertuar rzeszowski. Następnie skoncentruje się na muzyce żydowskiej.

Skład: Witek Broda, Jacek Mielcarek, Iwona Sojka, Marta Maślanka, Anatol Broda, Jakub Mielcarek

***

Juraj Dufek
Dudziarz, rekonstruktor instrumentów, nauczyciel i inżynier. Podczas studiów zainteresował się muzyką tradycyjną Słowacji, jednak najważniejsze było spotkanie ze znakomitym dudziarzem – Antonem Vrankiem.

W koncercie Juraj Dufek zagra repertuar z północnej Orawy (słowacka część Beskidu żywieckiego) – z nagrań archiwalnych
i z zapisów Oskara Kolberga. W tych stronach tradycyjnie grywano na dudy i skrzypce.

***

Zakopiany
Kapela z Podhala, wykonuje muzykę Górali Podhalańskich od kilkudziesięciu lat. W ich repertuarze znajdują się: wierchowe ozwodne, krzesane, drobne ballady zbójnickie, nuty weselne oraz melodie ościennych regionów Podtatrza – Spisza, Orawy, Liptowa i Pienin. Członkowie zespołu poznali się w szkole i od tego czasu grywają ze sobą przy różnych okazjach.

Skład: Jan Karpiel-Bułecka, Stanisław Michałczak, Henryk Krzeptowski-Bohac, Andrzej Frączysty-Karbowiec, Józef Hyc i Hanna Rybka

Nasi partnerzy: